Sorun

Derin vadilerde ve debisi yüksek dere yataklarında ara ayak yapmak çoğu zaman ya imkânsız ya da orantısız pahalıdır: temel kotuna ulaşmak, iş makinesi indirmek ve yatak içinde çalışmak riskli ve mevsime bağlıdır. Böyle geçişlerde iki yaka arasında gerilen kablolarla kurulan yaya asma köprüleri, ara ayak gerektirmeden açıklığı geçer ve peyzaja en az müdahaleyle oturur. Kullanım yerleri yürüyüş rotaları, kırsal yerleşim bağlantıları, turizm güzergâhları ve tesislerin işletme geçişleridir.

Asıl sorun taşıma kapasitesi değil, davranıştır. Hafif ve esnek bir yapı yürüyüş ritmiyle ve rüzgârla salınır; salınım yapıyı yıkmasa bile kullanıcıya güvensiz hissettirir ve bağlantılarda yorulmaya yol açar. İkincisi ankrajdır: bütün yük iki yakada toplanır, dolayısıyla o iki noktadaki kaya veya zemin kalitesi projenin belirleyicisidir. Bozulma işaretleri: ankraj başlığında pas ve çatlak, kablo tellerinde kopma, klemenslerde kayma izi, tabliyede çürüme, kule tabanında oturma.

Nasıl karar veriyoruz

Ölçtüğümüz ve derlediğimiz veriler: açıklık ve iki yaka arasındaki kot farkı, ankraj noktalarında kaya kalitesi ve süreksizlik yönelimi, taşkın kotu ve yatak hareketliliği, hâkim rüzgâr yönü ve hızı, beklenen yaya yoğunluğu, deprem parametreleri, erişim ve malzeme taşıma imkânı, kar ve buz yükü.

Tasarımın çıkış noktası ankraj kapasitesidir; kablo çapı, kule yüksekliği ve tabliye ağırlığı buna göre hesaplanır. Deprem etkisi TBDY 2018 çerçevesinde girer; ankraj uygulaması TS EN 1537 esaslarına göre yapılır.

Sistem ailesi

Korozyon koruması TS EN ISO 1461 çerçevesinde sıcak daldırma galvanizle, halatlarda kaplama sınıfı seçimiyle tanımlanır. Beklenen servis ömrü ve bakım aralığı proje dosyasına yazılır, servis ömrü ve garanti.

Uygulama

İş sırası geçişin iki yakasında paralel yürür. Önce topoğrafik ölçüm ve ankraj noktalarının belirlenmesi, ardından ankraj delgisi, enjeksiyon ve çekme deneyleri gelir. Deney sonuçları kabul edildikten sonra kule ve mesnetler yerine konur, ana kablolar geçirilir ve kontrollü biçimde gerilir. Askı halatları takılır, tabliye modülleri yerleştirilir, korkuluk ve güvenlik ağı monte edilir. Son aşamada geometri ölçülür ve kablo gerginlikleri projeyle karşılaştırılır.

Yakalar arası ilk hat geçişi, tabliye montajı ve kablo işleri tecrübeli uzman personel ile halatlı erişim altında yürütülür; yüksekte çalışma düzeni TS EN 795 ve TS EN 365 çerçevesinde kurulur. Kontrol noktaları: ankraj delgi ve enjeksiyon kaydı, çekme deneyi sonuçları, kule düşeyliği, kablo sehimi ve gerginliği, klemens torku, askı halatı boyları, tabliye kotu ve eğimi.

Kabul ve bakım

Teslimde ölçülenler: as-built geometri (açıklık, sehim, tabliye kotu ve eğimi), ankraj çekme deneyi raporları, kablo malzeme sertifikaları ve kopma yükleri, klemens tork listesi, kaynak kontrolleri, galvaniz kalınlık ölçümleri, korkuluk ve ağ açıklıkları, kullanım yükü sınırının yazılı olarak belirlenmesi. Girişe taşıma sınırı ve kullanım kuralları levhası konur.

Bakım, yıllık gözle muayene ile ayrıntılı muayeneden oluşur. Bakılanlar: kablo tellerinde kopma ve korozyon, klemens kayması, ankraj başlığında pas ve çatlak, tabliye elemanları, bağlantı torku, korkuluk bütünlüğü, kule tabanında oturma. Sel, deprem veya olağan dışı yükleme sonrası geometri yeniden ölçülüp ilk kabul değerleriyle karşılaştırılır.

Sık sorulan

• Ara ayak gerçekten gerekmiyor mu? Gerekmiyor; yük iki yakadaki ankrajlara aktarılır. Buna karşılık proje o iki noktadaki kapasiteye bağlıdır ve bu kapasite ankraj çekme deneyi ile kanıtlanır.
• Köprü sallanır mı? Esnek bir yapı olduğu için bir miktar hareket doğaldır. Konforu belirleyen tabliye rijitliği ve stabilizasyon kablolarıdır; bu kalemler ayrıca boyutlandırılır.
• Teklif için hangi bilgiler gerekir? Açıklık, kot farkı, ankraj noktalarındaki zemin bilgisi, kullanım türü ve erişim koşulları. Liste teklif için hangi veriler, ölçüm başlıkları sahada neler ölçülür sayfasında.