Sorun

Şev duraysızlığı iki ayrı ölçekte olur ve bu ikisi karıştırıldığında yanlış sistem seçilir. Yüzeysel duraysızlık, örtü zeminin veya ayrışmış kaya kabuğunun yüzeye paralel kayması, blokların sıyrılması ve yağmurla oyulmadır; derinliği çoğu zaman birkaç metreyi geçmez. Derin duraysızlık kütlenin bütününü ilgilendirir, kayma yüzeyi ankraj boyunun altından geçer ve ağ ile örtmekle çözülmez. Karayolu yarmaları, demiryolu şevleri, maden basamakları ve kazı yüzleri bu ikisini aynı anda barındırabilir.

Öncü işaretler yüzeyde okunur. Şev başında açılmış gerilme çatlağı ve topuk şişmesi derin harekete işaret eder; ağaç gövdelerinde eğrilik, banket çökmesi, kaplamada boyuna çatlak, drenaj deliklerinden çıkan çamurlu su da aynı ailedendir. Yüzeysel harekette ise eteğe biriken ince malzeme, oluk ve yarıntı, ayrışmış tabakadan sıyrılan kabuk parçaları görülür. Su hemen her vakada ya tetikleyici ya da hızlandırıcıdır; bu yüzden drenaj çözümün eki değil, kendisidir.

Nasıl karar veriyoruz

Ölçüm dizisi şudur: şev geometrisi ve yüksekliği, süreksizlik takımlarının yönelimi ve aralığı, ayrışma derinliği, örtü zemin kalınlığı, kayma yüzeyi derinliği tahmini, kaya kütlesi sınıflandırması, yeraltı su seviyesi ve mevsimsel değişimi, sağlam kaya derinliği. Deprem etkisi TBDY 2018 çerçevesinde yatay katsayı olarak girer.

Bu tablodaki son satır kritiktir. Derin bir kayma yüzeyi varken yüzeyi ağla kaplamak hareketi durdurmaz, yalnızca gizler. Kararı ankrajlı ağ mı, serbest örtüleme mi sayfasında ayrıntılandırdık.

Sistem ailesi

Ankrajlı ağ kitleri EAD 230025-00-0106 kapsamında değerlendirilir; delinmeye, plaka altında sıyrılmaya ve yüzeye paralel çekmeye karşı dayanımlar bu belgede tanımlıdır. Zemin ankrajları TS EN 1537, altıgen çift bükümlü ağ TS EN 10223-3, tel TS EN 10218-2, kaplamalar TS EN 10244-2 ile TS EN 10245-3, püskürtme beton TS EN 14487-1 ve TS EN 14487-2 kapsamındadır.

Uygulama

Sıra, şevi güvenli hâle getirmekle başlar. Önce yukarıdan aşağıya kaya temizliği ve bitki alma yapılır; bu aşama atlandığında ağın altında sonradan hareket eden malzeme kalır. Ardından ankraj akslarının aplikasyonu, delgi, delik temizliği, çubuk yerleştirme ve enjeksiyon gelir. Priz alındıktan sonra ağ serilir, plakalar takılır ve tork ile ön germe uygulanır. Püskürtme beton gerekiyorsa ağ ve drenaj barbakanları yerleştirildikten sonra uygulanır.

Erişim, dik yüzeylerde tecrübeli uzman personel ile halatlı erişim üzerinden kurulur. Kontrol noktaları: delgi boyu ve doğrultusu, enjeksiyon hacmi ile teorik hacmin karşılaştırılması, plaka oturması, tork değeri, ağ bindirmesi ve klips sıklığı, barbakan aralığı, püskürtme beton kalınlığı. İş sıralaması için zor erişimli şevde montaj.

Kabul ve bakım

Kabulün belkemiği ankraj çekme deneyidir: seçilen ankrajlarda tasarım yüküne göre belirlenmiş deney yükü uygulanır, yer değiştirme okunur ve ölçüt karşılanmazsa ankraj sayısı veya boyu artırılır. Deney sayısı ve yöntemi işin başında sözleşmeye yazılır, ankraj çekme deneyi. Ayrıca as-built ankraj planı, enjeksiyon kayıtları, ön germe torku listesi, ağ bindirme ölçümleri, püskürtme beton kalınlık ve karot sonuçları teslim dosyasına girer.

Bakımda izlenenler: plaka altında oturma, ankraj başlığında korozyon, ağda yırtık ve sarkma, barbakanların tıkanması, püskürtme betonda çatlak, şev başı çatlağının genişliği. Ölçülebilir hareket beklenen sahalarda izleme sistemi denetim sıklığını düşürür.

Sık sorulan

• Kaya temizliği tek başına yeterli olur mu? Temizlik gevşek malzemeyi alır ama ayrışmanın yeni blok üretmesini durdurmaz. Kalıcı çözüm için ağ, bulon veya bariyer gerekir, ayrıntı.
• Ankraj boyunu kim belirler? Boy, kayma yüzeyi derinliğine ve sağlam zonda kalması gereken kök boyuna göre hesaplanır. Hesap kabulü ankraj çekme deneyi ile doğrulanır.
• Şartnameye marka yazmak gerekir mi? Gerekmez; performans değerleri ve belge kapsamı yazıldığında rekabet korunur. Örnekler şartname bölümünde, gerekçe şartnamede marka yazmak sayfasında.