Esnek koruma sistemi kurulduğu gün bitmez. Kabul kontrolü, dönemsel ve olay sonrası muayene, korozyon değerlendirmesi, yedek parça ve eski hatların yenilenmesi; hepsi hattın künyesine işlenir, sıradaki kontrol tarihi oradan okunur.
Sistemler
- Kabul ve dönemsel muayeneÜretici kontrol listesi, ölçümle.Artusa
- Olay sonrası onarım ve yedek parçaÜretici fark etmez.Artusa · Geobrugg
- Uzaktan izlemeHalat üstü sensör, olay bildirimi.Geobrugg GUARD
Sorun
Esnek koruma sistemleri enerjiyi biçim değiştirerek yutar. Bir blok yakaladıktan sonra fren elemanı açılmış, taşıyıcı halat uzamış, ağ yerinden oynamış olabilir; hat dışarıdan hâlâ ayakta görünür. Aynı şey kar basıncı almış bir çığ hattı, dolmuş bir moloz bariyeri ya da altındaki kaya yüzü çözülmüş bir ankrajlı ağ için de geçerlidir. Sistemin görev yapıp yapamayacağı bakılarak değil, ölçülerek anlaşılır.
İkinci sorun kayıttır. Hattı kuran ekip gider, idarede kişiler değişir; beş yıl sonra "hangi sistem, hangi sınıf, son kontrol ne zaman" sorusunun cevabı çoğu zaman yoktur. Bakım bu yüzden takvime değil ihtiyaca bağlanmalı, ihtiyaç ise kayıttan okunmalıdır. Bunun için kurduğumuz her hatta karekodlu künye bırakır, kontrol ve olayları oradaki deftere işleriz.
Hizmet kademeleri
| Kademe | Ne zaman | Ne yapılır | Künyeye ne yazılır |
|---|---|---|---|
| Kabul kontrolü | Montaj bittiğinde | Üreticinin son kontrol listesi madde madde: halat uçları ve klemens sayısı, klemens torku, ankraj başları ve plakalar, fren elemanları, ağ–halat ve ağ–ağ bağlantıları; şartnamede varsa ankraj çekme deneyi | "Montaj" kaydı, kabul raporu tarihi, sıradaki kontrol tarihi |
| Dönemsel muayene | Künyedeki aralıkta; varsayılan 12 ay, çığ hatlarında kış öncesi ve kar sonrası | Gözle ve ölçümle: kalan yükseklik, halat sehimi, fren elemanı uzaması, ağda birikmiş malzeme, ankraj çevresinde erozyon, kaplama durumu, bitki örtüsü | "Kontrol" kaydı; sıradaki tarih deftere göre yeniden hesaplanır |
| Olay sonrası muayene | Çarpma, dolan ağ, sel, heyelan, deprem ya da sensör bildirimi | Birikmiş malzemenin boşaltılması; deforme olmuş fren elemanı, halat ve ağ panelinin değişimi; kalan kapasitenin değerlendirilmesi | "Olay" ve "Onarım" kayıtları |
| Korozyon değerlendirmesi | Keşifte ve hattın ömrü boyunca aralıklarla | Sahanın mikroklima ve atmosferik korozivite sınıfı (EN ISO 9223), zemin ve yamaç suyunun etkisi, kaplama ve halat durumu; gerekirse üretici laboratuvar analizi | Kontrol notu ve kalan ömür tahmini |
| Yenileme ve iyileştirme | Eski hatlar, tedarikçisi kalmamış sistemler | Yedek parça eşleştirme, eksik bileşen tamamlama, enerji sınıfı yükseltme, izleme sensörü ekleme | Yeni künye |
Muayenede neye bakılır
Kaya düşmesi bariyeri. Ankraj başları ve zemin plakaları; direk eğimi ve taban menteşesi; taşıyıcı, destek ve gergi halatlarında klemens sayısı ve torku, sehim; fren elemanlarında uzama ve açılma izi; ağ ve ikincil ağda yırtık, halka ağda açılmış halka; ağda biriken malzeme ve kalan yükseklik; kaplama ve korozyon; ankraj çevresinde erozyon ve bitki örtüsü; künye plakasının yerinde ve okunur olduğu.
Ankrajlı ağ ve serbest örtüleme. Plakaların yüzeye oturması ve somun torku; ağ gerginliği ve ek yerleri; ağ altında yeni çözülme ya da boşalma; topukta biriken malzeme ve drenaj; üst kenar halatı ve ankrajları.
Çığ hattı. Kış öncesinde direk eğimi, basınç plakası yerleşimi, ağ yüzeyinin kapalılığı, halat gerginliği; kar eridikten sonra kar kayması izleri, yer değiştirmiş direk ya da plaka, kopmuş bağlantı.
Moloz akışı bariyeri. Doluluk oranı, ağ arkasında biriken malzemenin boşaltılması, kenar ankrajlarında oyulma, yan yamaçlarda erozyon.
Ölçümle karar
| Gözlem | Ölçüt | Karar |
|---|---|---|
| Fren elemanı uzamış | Üreticinin verdiği uzama sınırı aşılmış | Fren elemanı değişir; hat olay kaydıyla künyeye işlenir |
| Ağda birikmiş malzeme | Kalan yükseklik tasarım yüksekliğinin altına inmiş | Ağ boşaltılır; birikme sürekliyse hattın sınıfı ya da yeri yeniden değerlendirilir |
| Klemens sayısı ya da torku eksik | Üretici kılavuzundaki değerin altında | Yerinde tamamlanır; kabul raporuna işlenir |
| Kaplamada beyaz pas ya da kızıl pas | Korozivite sınıfı beklenenden yüksek | Aralık kısaltılır, etkilenen bileşen değiştirilir, ömür tahmini güncellenir |
| Sensör olay bildirdi | Çarpma ya da eğim değişimi eşiği aşıldı | Olay sonrası muayene planlanır; sonuç deftere yazılır |
Uzaktan izleme ile birlikte
Erişimi zor ya da kışın kapalı hatlarda taşıyıcı halata bağlanan sensörler çarpmayı ve eğim değişimini bildirir; bildirim, saha ziyaretinin ne zaman gerekli olduğunu söyler, ziyaretin yerini almaz. Ayrıntı için erken uyarı ve izleme sayfasına bakın.
Raporlama
Her muayenenin çıktısı fotoğraflı bulgu listesi, bileşen bazında durum, önerilen iş ve aciliyet sırasıdır. Rapor idareye verilir; özeti künye sayfasında herkesin görebileceği biçimde yayımlanır. Proje adı, işveren ve koordinat künyede yayımlanmaz.
Eğitim
İdarenin ya da yüklenicinin kendi bakım ekibine hat başında uygulamalı eğitim veririz: neye bakılır, ne ölçülür, ne zaman bize haber verilir. Amaç her kontrol için bizi çağırmak değil, doğru zamanda çağırmaktır.
Nasıl başlar
Mevcut bir hat için ilk adım künye ve "sıfır noktası" muayenesidir: sistem tanımlanır, bugünkü durumu ölçülür, bakım aralığı belirlenir ve deftere ilk kayıt düşülür. Yeni kurulan hatlarda bu adım kabul kontrolüyle birleşir. Başvuru için iletişim sayfasını kullanın; hattın yerini ve varsa eski proje belgelerini paylaşmanız yeterlidir.
Sistem ve ürün sayfaları
- Kaya düşmesi bariyeri kontrol ve bakımKaya düşmesi bariyerleri enerjiyi biçim değiştirerek yutar; çarpma sonrası hat ayakta görünse de kapasite düşmüş olabili